Spadek mocy to najczęstszy objaw ograniczonego dopływu powietrza do silnika, ale tak samo zachowuje się silnik z usterką układu paliwowego, turbosprężarki albo wydechu. Pojedynczy objaw nie potwierdza więc zapchanego filtra powietrza, tylko uzasadnia jego kontrolę. Chodzi o filtr powietrza silnika, który oczyszcza powietrze zasysane do cylindrów. Jest też filtr kabinowy, który oczyszcza powietrze nawiewane do wnętrza auta czy ciągnika, ale jego obecność nie wpływa na pracę silnika, zatem w naszym artykule nie będziemy go omawiać.
Powietrze dociera do silnika układem dolotowym: przez obudowę filtra z wkładem, czyli wymiennym elementem filtrującym, a dalej przez przewody i połączenia. W potocznym znaczeniu zapchany filtr powietrza to zapchany wkład. Taki wkład utrudnia przepływ i silnik dostaje za mało powietrza (mieszanka paliwowo-powietrzna jest zbyt uboga), a uszkodzony wkład, zużyte uszczelnienie albo pęknięta obudowa przepuszczają powietrze z pyłem, bo omija ono filtrację. W samochodzie osobowym, ciężarowym i ciągniku ten sam objaw wymaga więc kontroli całego układu dolotowego, a nie wymiany pierwszej podejrzanej części.
Które objawy uzasadniają sprawdzenie filtra powietrza?
Sprawdzenia wymaga przede wszystkim spadek mocy: słabsza dynamika i dłuższy czas dojścia do maksymalnego momentu obrotowego, czyli siły, z jaką silnik napędza pojazd. Podobnie silnik zachowuje się przy usterkach układu paliwowego, turbosprężarki i wydechu, więc o związku z filtrem rozstrzyga dopiero kontrola układu dolotowego.
Wyższe spalanie nie jest pewnym objawem, bo zależy od konstrukcji i sterowania silnika, a wpływają na nie też styl jazdy, obciążenie i paliwo. Zapach podczas jazdy ani przegrzewanie silnika nie dowodzą zapchanego filtra, bo mają wiele innych przyczyn. Poniższa tabela porządkuje kontrolę, a nie stawia diagnozy, i przy każdym objawie podaje też przyczyny spoza układu dolotowego.
|
Objaw |
Możliwa przyczyna w układzie dolotowym |
Inne możliwe przyczyny |
Co sprawdzić |
|---|---|---|---|
|
Spadek mocy |
Zapchany wkład ogranicza przepływ powietrza |
Układ paliwowy, turbosprężarka, wydech |
Stan wkładu, drożność układu, wskaźnik oporu (jeśli jest), diagnostyka silnika |
|
Wyższe spalanie |
Ograniczony przepływ, jeśli sterowanie silnika na niego reaguje |
Styl jazdy, obciążenie, paliwo, inne usterki |
Warunki pracy, stan układu dolotowego, diagnostyka |
|
Pył za wkładem |
Uszkodzony wkład, uszczelnienie lub obudowa |
Uszkodzony przewód lub połączenie |
Przyleganie uszczelnień, pęknięcia, mocowania |
|
Szybsze zużycie części ciernych |
Pył przedostający się przez nieszczelność |
Jakość oleju, zużycie eksploatacyjne |
Szczelność całego układu, ocena serwisu |
Zapchany wkład i nieszczelny układ dolotowy powodują różne problemy
Zapchany wkład ogranicza ilość powietrza (tlenu, właściwie, bo tlen jest niezbędnym gazem do prawidłowego procesu spalania), a nieszczelność wpuszcza do silnika powietrze, które ominęło filtrację, więc skutki są różne. Pierwszy przypadek zwykle objawia się utratą mocy. Drugi może nie dawać wyraźnego objawu, a pył stopniowo zużywa części, które trą o siebie podczas pracy silnika.
Pył może trafić do silnika przez uszkodzony wkład, zużyte uszczelnienie albo pękniętą lub zdeformowaną obudowę. Nowy wkład nie naprawi pękniętej obudowy, bo szczelina nadal omija filtrację. Przy takiej usterce wymienia się całą obudowę, a kompletne obudowy filtrów powietrza warto zamówić w sklepie z filtrami Filterland. Kontrola musi więc obejmować jednocześnie przepływ powietrza i szczelność.
Jak sprawdzić wkład, uszczelnienia i obudowę?
Wkład, uszczelnienia i obudowę sprawdza się według instrukcji pojazdu lub maszyny, przy wyłączonym silniku i z dbałością o czystość. Weryfikacja obejmuje zwykle:
- mocowania obudowy i zapięcia pokrywy;
- pęknięcia, deformacje i ślady uderzeń na obudowie;
- stan uszczelnień wkładu i obudowy oraz ich przyleganie;
- uszkodzenia wkładu: przetarcia, rozdarcia i zawilgocenie;
- kurz lub brud po czystej stronie obudowy, czyli za wkładem, już po filtracji.
Kolor wkładu nie pozwala ocenić oporu przepływu: ciemna barwa nie oznacza, że filtr jest zapchany, a jasny nie wyklucza uszkodzenia. Brud z obudowy nie może trafić do kanału za wkładem, bo stamtąd powietrze idzie prosto do silnika. Wnętrze trzeba więc osłonić przy wyjmowaniu i wkładaniu wkładu.
Co mówi wskaźnik oporu przepływu?
Wskaźnik oporu przepływu pokazuje, jak mocno wkład hamuje zasysane powietrze, ale występuje tylko w części pojazdów i maszyn. Opór przepływu to trudność, z jaką powietrze przechodzi przez wkład, i rośnie wraz z jego zanieczyszczeniem. Próg sygnału i sposób odczytu podaje producent, więc punktem odniesienia jest instrukcja, a uniwersalnego limitu nie ma.
Wskaźnik pokazuje tylko, jak bardzo wkład jest zapchany, a o szczelności układu dolotowego nic nie mówi. Pęknięta obudowa albo zużyte uszczelnienie mogą więc występować przy prawidłowym odczycie, dlatego oględziny uszczelnień i obudowy nadal są potrzebne. O tym, kiedy wymienić wkład na podstawie wskaźnika, decyduje instrukcja pojazdu lub maszyny, a sam odczyt jest tylko jedną z danych obok oględzin.
Kiedy wymiana filtra wymaga także diagnostyki?
Diagnostyka jest potrzebna, gdy objaw nie znika po prawidłowej obsłudze układu dolotowego. Jeśli kontrola potwierdza zużycie lub uszkodzenie, wymienia się wkład filtra powietrza. Wymiana bez takiej kontroli bywa tylko zgadywaniem, które nie wskazuje przyczyny.
Gdy po wymianie nadal brakuje mocy, przyczyna prawdopodobnie leży poza wkładem. Do sprawdzenia zostają wtedy między innymi układ paliwowy, doładowanie, czyli turbosprężarka (ewentualnie kompresor, czyli sprężarka mechaniczna), oraz wydech. Ocenę wykonuje serwis, bo przyczyny nie da się rozstrzygnąć na odległość, a kolejne części wymieniane w ciemno jej nie wskażą.
Sprawny układ dolotowy wymaga właściwego wkładu i szczelnej obudowy
Sprawny układ dolotowy wymaga wkładu dobranego do silnika i obudowy, która mocuje go szczelnie. Nowy wkład w pękniętej obudowie nadal wpuszcza pył, a szczelna obudowa nie pomoże, gdy wkład jest zapchany. Co oczywiste, silnik nie powinien pracować bez filtra, a o dopuszczalności czyszczenia wkładu rozstrzyga instrukcja maszyny.
Przed wymianą dobrze mieć pod ręką numer części z dokumentacji pojazdu lub maszyny. Zapraszamy do Filterland po wkłady filtrów powietrza i kompletne obudowy filtrów powietrza. Zachęcamy do przejrzenia pozostałych kategorii i sprawdzenia, który model odpowiada numerowi z instrukcji. Numer wskaże właściwą część dokładniej niż sam opis pojazdu.
Co jeszcze trzeba wiedzieć o zapchanym filtrze powietrza? (FAQ)
Czy zapchany filtr powietrza zawsze zwiększa spalanie?
Nie, bo skutek zależy od konstrukcji i sterowania silnika. Zmiana zużycia paliwa może w ogóle nie być widoczna, a jeśli jest, równie dobrze tłumaczą ją styl jazdy, obciążenie czy nawet zwiększone opory powietrza lub niewłaściwe ciśnienie w oponach. Wzrost spalania wskazuje więc dopiero kierunek kontroli.
Czy ciemny wkład trzeba od razu wymienić?
Nie, bo kolor nie mówi o oporze przepływu ani o stanie wkładu. Znaczenie mają uszkodzenia, przyleganie uszczelnienia i odczyt wskaźnika oporu, jeśli maszyna go ma. Termin wymiany podaje producent pojazdu lub maszyny. Zazwyczaj też producenci rekomendują, aby w trudnych warunkach, przy zwiększonym zapyleniu, wymieniać filtr częściej.
Czy nieszczelna obudowa może zaszkodzić mimo nowego filtra?
Tak. Nowy wkład działa tylko wtedy, gdy powietrze musi przez niego przejść, a szczelina w obudowie, uszczelnieniu lub przewodzie daje pyłowi drogę obok. Szczelność dotyczy więc całego układu dolotowego, a nie samego wkładu.
Co zrobić, gdy po wymianie filtra nadal brakuje mocy?
Trzeba skontrolować pozostałe elementy układu dolotowego, a potem inne układy: paliwowy, doładowania i wydechowy. Przyczyny nie da się rozstrzygnąć na odległość, więc potrzebna jest diagnostyka w serwisie. Wymiana kolejnych części w ciemno jej nie wskaże.
Zapisz się do Newsletter